Sáng 9/11, phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm tại phiên thảo luận ở hội trường, Bộ trưởng Nội vụ Nguyễn Tiến Hải thông tin về việc bổ sung ngày nghỉ lễ, Tết hằng năm trong dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động và các luật liên quan.
Theo Bộ trưởng, tiếp thu ý kiến thẩm tra, ý kiến đại biểu Quốc hội và ý kiến kết luận của cơ quan có thẩm quyền, cơ quan chủ trì soạn thảo đã tiếp thu để bổ sung Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7) hằng năm vào quy định về ngày nghỉ của người lao động.
Theo phương án được Bộ trưởng thông tin, người lao động sẽ được nghỉ làm việc, hưởng nguyên lương vào ngày 27/7 hằng năm, bắt đầu áp dụng từ năm 2027 nếu quy định được Quốc hội thông qua.
Mục đích của việc bổ sung ngày nghỉ này là tạo điều kiện để người lao động tham gia các hoạt động tri ân những người có công với Tổ quốc, người có công với cách mạng, tiếp tục phát huy truyền thống của dân tộc.

Đề xuất bổ sung hai ngày nghỉ hưởng nguyên lương
Cùng với ngày 27/7, Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải cho biết dự thảo luật còn quy định ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam, người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương, bắt đầu áp dụng từ năm 2026.
Nội dung này nhằm thể chế hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị, theo giải trình của Bộ trưởng.
Như vậy, dự thảo luật đang đề cập việc bổ sung hai ngày nghỉ hưởng nguyên lương, gồm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) và Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7).
Điểm khác biệt là thời điểm dự kiến áp dụng. Trong khi ngày 24/11 được đề xuất thực hiện từ năm 2026, ngày 27/7 dự kiến bắt đầu từ năm 2027.
Việc bổ sung ngày 27/7 cũng là nội dung được cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp thu trong quá trình hoàn thiện dự thảo, trên cơ sở ý kiến thẩm tra, góp ý của đại biểu Quốc hội và kết luận của cơ quan có thẩm quyền.
Đây là một trong những vấn đề được Bộ trưởng Nội vụ giải trình khi Quốc hội thảo luận dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 5 luật, gồm Bộ luật Lao động, Luật Lưu trữ, Luật Bình đẳng giới, Luật Hoạt động chữ thập đỏ và Luật Việc làm.
Bên cạnh nội dung ngày nghỉ lễ, Tết, dự án luật còn sửa đổi các quy định liên quan đến điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực lao động, việc làm và lưu trữ, cũng như phân định trách nhiệm quản lý nhà nước ở một số lĩnh vực.

Tiếp tục nghiên cứu mở rộng diện tham gia BHXH bắt buộc
Liên quan đến dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH), Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải làm rõ vấn đề mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, nhất là người làm việc không có quan hệ lao động và lao động trên nền tảng số.
Theo Bộ trưởng, thực hiện kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, tiếp thu ý kiến thẩm tra và góp ý của đại biểu, cơ quan chủ trì soạn thảo dự kiến báo cáo Chính phủ giữ quy định hiện hành về cơ chế xem xét bổ sung đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
Cụ thể, Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định việc tham gia BHXH bắt buộc khi xuất hiện những nhóm đối tượng có việc làm, thu nhập ổn định, thường xuyên, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội từng thời kỳ mà luật hiện hành chưa quy định cụ thể.
Trong đó, cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu mở rộng diện tham gia đối với người làm việc không có quan hệ lao động, lao động trên nền tảng số khi đủ điều kiện.
Bộ trưởng cho biết nội dung này sẽ tiếp tục được nghiên cứu, đánh giá để đề xuất cấp có thẩm quyền khi trình Đề án cải cách chính sách tiền lương và BHXH.
Đây sẽ là cơ sở để quy định cụ thể khi sửa đổi toàn diện Luật BHXH trong giai đoạn 2027-2028.
Như vậy, phương án được Bộ trưởng thông tin chưa ấn định thời điểm cụ thể bắt buộc tham gia BHXH đối với lao động trên nền tảng số, mà tiếp tục nghiên cứu theo điều kiện thực tế.
Duy trì chi trả lương hưu tận nhà với người cao tuổi, sức khỏe yếu
Một nội dung khác được Bộ trưởng Nội vụ giải trình là việc cắt giảm hồ sơ, thủ tục hành chính trong giải quyết các chế độ BHXH.
Theo Bộ trưởng, việc bãi bỏ thủ tục hành chính được thực hiện theo nguyên tắc luật quy định thời điểm phát sinh quyền hưởng và trách nhiệm bồi thường; Chính phủ quy định thành phần hồ sơ, thời hạn, trình tự thực hiện cũng như việc sử dụng, thay thế dữ liệu.
Bộ trưởng nhấn mạnh quá trình chuyển đổi số phải bảo đảm không hạn chế quyền tiếp cận, thực hiện và thụ hưởng chế độ BHXH của người dân.
Yêu cầu này đặc biệt được đặt ra đối với người cao tuổi, người khuyết tật, người ở vùng sâu, vùng xa và những người chưa có điều kiện sử dụng phương tiện điện tử.
Theo đó, dự thảo nghị định về hồ sơ, thủ tục BHXH đang được xây dựng theo hướng cắt giảm thành phần hồ sơ, đẩy mạnh giao dịch điện tử và phát triển cơ sở dữ liệu phục vụ giải quyết chế độ.

Tuy nhiên, cơ quan soạn thảo vẫn định hướng duy trì các cơ chế thu, chi trả phù hợp với điều kiện thực tế của người thụ hưởng.
Trong đó, việc chi trả chế độ tận nhà tiếp tục được duy trì đối với những trường hợp tuổi cao, sức khỏe yếu.
Ngoài nội dung về thủ tục, Bộ trưởng cũng giải trình việc đầu tư quỹ BHXH. Cơ quan chủ trì soạn thảo dự kiến bổ sung các nguyên tắc đầu tư bảo đảm an toàn, bảo toàn, bền vững, hiệu quả và minh bạch.
Chính phủ sẽ được giao quy định tiêu chí, cơ chế đánh giá, lựa chọn, giám sát, kiểm soát rủi ro cũng như lộ trình đa dạng hóa danh mục, cơ cấu và phương thức đầu tư quỹ.
Đối với bảo hiểm hưu trí bổ sung, cơ quan soạn thảo dự kiến báo cáo Chính phủ giữ nguyên quy định của Luật BHXH năm 2024, chưa bổ sung cơ chế cá nhân người lao động tự tham gia đóng góp tạo lập quỹ hưu trí bổ sung.
Bộ Nội vụ sẽ phối hợp Bộ Tài chính tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện chính sách này khi sửa đổi toàn diện Luật BHXH, dự kiến trong giai đoạn 2027-2028.