Trường mầm non bị bão cuốn bay mái nhà, 50 em nhỏ ước một mái trường mới (Video: Đình Tùng - Thế Hưng)
Lớp học trơ khung sau bão
Thượng Sơn là xã thuộc địa bàn đặc biệt khó khăn của tỉnh Tuyên Quang. Toàn xã có khoảng 6.000 nhân khẩu thuộc 11 dân tộc (Mông, Tày, Dao, Kinh, Hán, Nùng, Cờ Lao, Pà Thẻn, La Chí, Giấy và Mảng), gần 100% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số. Hiện, xã còn 446 hộ nghèo và 231 hộ cận nghèo.

Địa hình chia cắt, giao thông đi lại khó khăn, người dân sống chủ yếu bằng nghề nông nên khả năng tích lũy rất hạn chế. Từ năm 2024, sau 1 trận mưa lớn kèm theo dông lốc, điểm trường mầm non duy nhất của thôn Lùng Vùi, xã Thượng Sơn bị thiệt hại nghiêm trọng.
Tại điểm trường, 2 phòng học lắp ghép giờ chỉ còn trơ khung. Mái tôn đã bị cuốn bay, tường bao 4 phía bong tróc, mục nát. Vài bộ bàn ghế nằm lăn lóc trên nền lớp ẩm thấp.

Suốt 2 năm qua, hơn 50 em học sinh trong thôn phải học nhờ tại các phòng của trường tiểu học bên cạnh. Thế nhưng, nơi học nhờ cũng đã xuống cấp, dột nát vì chỉ là phòng lắp ghép.
Nhận được thông tin, chúng tôi vội tìm về xã Thượng Sơn khi sương mù còn giăng kín các sườn đồi. Con đường vào xã nhỏ hẹp, quanh co men theo vách núi. Sau cơn mưa, đất đá trơn trượt, xe máy phải bò từng chút. Nhiều đoạn đường chỉ có 1 lối bê tông nhỏ ở giữa, vừa đủ cho xe máy đi.

Trước đây, dù quãng đường từ trung tâm huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang cũ, vào xã Thượng Sơn chỉ hơn chục cây số nhưng phải mất tới 1,5 giờ di chuyển. Hiện nay, đường vào đã được tu sửa, song thời gian di chuyển vẫn gần 1 giờ đồng hồ.

Từ trung tâm Thượng Sơn vào thôn Lùng Vui di chuyển khoảng 30 phút. Thôn hiện có 183 hộ với 907 nhân khẩu. Giữa núi rừng Tây Côn Lĩnh, những mái nhà sàn nằm thưa thớt bên những nương ngô, ruộng bậc thang.
Khi đến điểm trường mầm non Lùng Vùi, chúng tôi bắt gặp những ánh mắt trẻ thơ hướng về phía mình. Ban đầu còn chút rụt rè, nhưng khi nghe hiệu lệnh của cô Quyết, các em ríu rít chào hỏi những vị khách bất ngờ.


Các em học sinh mầm non thôn Lùng Vùi sinh hoạt, học và ngủ trong phòng học tạm (Ảnh: Đình Tùng).
Cô Nguyễn Thị Thanh Quyết là Phó Hiệu trưởng Trường Mầm non Thượng Sơn. Gắn bó với vùng đất Thượng Sơn nhiều năm, cô Quyết luôn trăn trở về tình trạng xuống cấp của 2 phòng học tại điểm trường Lùng Vùi.
Theo cô Quyết, 2 phòng học được đưa vào sử dụng cách đây hơn 5 năm. Dãy phòng học nằm đúng hướng gió nghịch, nên mỗi mùa mưa bão đều phải hứng chịu những trận gió mạnh. Dù địa phương đã nhiều lần sửa chữa, chỉ sau 1 thời gian, mái nhà lại bị gió cuốn bay. Do công trình là nhà lắp ghép, trong khi kinh phí hạn hẹp, địa phương và nhà trường chưa thể tìm được giải pháp khắc phục triệt để.

“Mỗi khi trời mưa to gió lớn phòng học lắp ghép rung lên. Nước mưa thấm qua mái tôn nhỏ xuống sàn liên tục. Cô và trò mỗi khi trời mưa gió đều rất sợ hãi. Chúng tôi phải di chuyển sang phòng ngủ để ở tạm”, cô Quyết cho hay.
Nguy cơ đổ sập 2 phòng học tạm luôn tiềm ẩn là lý do mà cô và trò điểm trường Lùng Vùi tha thiết mong được học trong những căn phòng kiên cố.
Cả thôn góp sức, chờ bạn đọc chung tay
Ông Phượng Chòi Sín, Bí thư Chi bộ thôn Lùng Vùi, dẫn chúng tôi đi một vòng quanh điểm trường cũ. Ông cho biết, sau trận bão, 2 phòng học bị tốc mái hoàn toàn, tường bao bốn phía hư hỏng, không thể sử dụng. Hiện, hơn 50 trẻ trong thôn phải học nhờ tại trường tiểu học bên cạnh.

Ngày 9/10, thôn Lùng Vùi tổ chức họp dân để bàn phương án xây dựng điểm trường. Tại cuộc họp, toàn bộ người dân tham dự đều đồng ý với phương án xây dựng 2 phòng học kiên cố cùng khu vệ sinh khép kín.
“Thôn đã mong mỏi trường lớp kiên cố từ rất lâu. Bà con đã họp và thống nhất góp 219 triệu đồng, gồm cả tiền mặt và ngày công. Mọi người sẽ đoàn kết, chung tay, góp sức để hoàn thiện lớp học cho các cháu”, ông Sín cho biết.


Phòng học tốc mái đã xuống cấp, bỏ hoang 2 năm (Ảnh: Đình Tùng).
Với bà con trong thôn quanh năm chỉ trông vào nương ngô, việc thống nhất đóng góp 219 triệu đồng cùng ngày công là nỗ lực không nhỏ. Dù biết số tiền này chưa đủ để xây dựng 2 phòng học kiên cố, người dân vẫn mong muốn chung tay lo nơi học tập an toàn cho con em. Bà con hy vọng nhận được thêm sự hỗ trợ từ bạn đọc Dân trí và các nhà hảo tâm để sớm hiện thực hóa mong ước ấy.
Theo Phó Hiệu trưởng Trường Mầm non Thượng Sơn, nhà trường không có nguồn kinh phí để xây mới điểm trường Lùng Vùi. “Chúng tôi rất mong bạn đọc, các nhà hảo tâm hỗ trợ xây 2 phòng học kiên cố, để mỗi mùa gió bão các con không còn bị ảnh hưởng, có chỗ học an toàn và được chăm sóc tốt hơn”, cô Quyết bày tỏ.
Ông Phạm Văn Ánh, Phó Chủ tịch UBND xã Thượng Sơn cho biết, mưa bão năm 2024 khiến điểm trường mầm non Lùng Vùi bị hư hại nặng. Chính quyền địa phương đã chuyển các cháu sang học tạm tại phòng học của trường tiểu học.

“Theo khảo sát của địa phương, kinh phí xây dựng khoảng 619 triệu đồng cho 2 phòng học kiên cố và 1 phòng vệ sinh. Địa phương rất mong được bạn đọc báo Dân trí quan tâm, hỗ trợ các cháu. Xã cam kết đảm bảo phần đối ứng về tiền, ngày công, giám sát công trình; đưa công trình vào khai thác hiệu quả, bảo trì, bảo dưỡng tốt”, ông Ánh khẳng định.