Những chuyến đi bắt đầu từ nửa đêm
Dù trời còn chưa sáng, khắp các khu vực chờ của Bệnh viện Tim Hà Nội đã chật kín chỗ ngồi. Người bệnh, người nhà bệnh nhân ngồi san sát trên những hàng ghế dài. Một số người chọn góc hành lang ít ánh sáng để chợp mắt ít phút sau quãng đường dài xuyên đêm từ các tỉnh xa.

Ở khu vực tiếp nhận, dù chưa tới giờ làm việc chính thức, những chồng sổ khám bệnh đã chất cao trên quầy đăng ký.
Bệnh viện Tim Hà Nội được Bộ Y tế chính thức công nhận là bệnh viện tuyến cuối về kỹ thuật chuyên ngành tim mạch.
Ngoài ra, đây còn là bệnh viện chuyên khoa hạng I trực thuộc Sở Y tế Hà Nội, giữ vai trò là bệnh viện chuyên khoa đầu ngành tim mạch của Thủ đô và là bệnh viện hạt nhân hỗ trợ chuyên môn, chuyển giao kỹ thuật cho nhiều bệnh viện tuyến dưới.


Khu vực chờ cả trong và ngoài sảnh của Bệnh viện Tim Hà Nội đã chật kín người từ 4h30.
Trên hàng ghế chờ, chị N.T.T. (SN1979, Phú Thọ) vừa ôm con gái nhỏ T.M.T. (SN2021) vừa chăm chú nhìn dòng người đổ về bệnh viện ngày một đông. Đứa trẻ mới hơn 5 tuổi, đôi mắt vẫn còn ngái ngủ sau hành trình dài từ quê lên Hà Nội.
Chị T. cho biết con gái chị mắc bệnh hở van tim từ khi còn rất nhỏ. Từ lúc em mới ba tháng tuổi, hai mẹ con đã bắt đầu hành trình dài gắn bó với bệnh viện.
“Ngày trước một tuần phải xuống đây một lần. Sau này giãn ra theo lịch hẹn của bác sĩ nhưng trung bình mỗi tháng vẫn phải lên khám định kỳ. Muốn đỡ phải chờ lâu thì tôi phải đưa cháu đi từ giữa đêm. Có những hôm 2-3 giờ sáng đã phải xuất phát”, chị T. chia sẻ.

Đối với nhiều gia đình có con mắc bệnh tim bẩm sinh, việc di chuyển hàng trăm cây số không chỉ là câu chuyện về thời gian. Đó còn là gánh nặng kinh tế, là những ngày nghỉ làm, là chi phí đi lại, ăn ở, và cả những nỗi lo thường trực về sức khỏe của con.
Tuy nhiên, điều khiến nhiều người bệnh ám ảnh hơn cả là cảnh chờ đợi kéo dài ở các cơ sở y tế tuyến cuối. Không ít người thừa nhận họ chấp nhận thức trắng đêm, xếp hàng sớm để đổi lấy cơ hội khám sớm hơn vài giờ.

Dù hệ thống y tế cơ sở đã có những bước phát triển đáng kể, phần lớn bệnh nhân vẫn đặt niềm tin vào các bệnh viện lớn tại Hà Nội và TPHCM.
Tâm lý muốn được khám bởi những chuyên gia đầu ngành khiến lượng bệnh nhân liên tục dồn về các trung tâm y tế tuyến cuối, và hệ quả dễ nhận thấy nhất chính là tình trạng quá tải.


Gần 2 tiếng nữa mới đến giờ làm việc chính thức của bệnh viện nhưng tại khu vực xếp sổ khám đã chất thành đống cao.
“Đặt gạch” đợi đến lượt như thời bao cấp
Khoảng 6h, tại khu vực Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, Bệnh viện K Tràng Thi, khung cảnh xếp hàng cũng không mấy khác biệt. Tại cả hai cổng Tràng Thi và Phủ Doãn, hàng trăm bệnh nhân đã có mặt từ rất sớm.
Trước khu vực làm thủ tục khám bệnh ở Bệnh viện K xuất hiện những chai nước, túi đồ cá nhân, mũ, dép được xếp thành hàng ngay ngắn trước quầy tiếp nhận. Theo chia sẻ của một số bệnh nhân đã nhiều lần khám ở cơ sở này, đó là cách người bệnh "đặt gạch" giữ chỗ trong vị trí hàng chờ.

Ngồi đợi đến lượt làm thủ tục, bà D.T.T. (Hải Phòng) cho biết đầu năm nay bà đã thực hiện phẫu thuật u vú tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức và hiện vẫn phải thường xuyên quay trở lại tái khám theo chỉ định của bác sĩ.
Theo bà T., tại Hải Phòng cũng có các cơ sở y tế đủ khả năng thực hiện phẫu thuật và điều trị căn bệnh của bà. Tuy nhiên, giống như nhiều người bệnh khác, bà vẫn lựa chọn lên Hà Nội điều trị bởi suy nghĩ rằng các bệnh viện tuyến cuối, bệnh viện trung ương sẽ có đội ngũ chuyên gia và điều kiện chuyên môn tốt hơn.
"Tôi biết ở quê cũng có bệnh viện điều trị được bệnh này, nhưng vẫn muốn lên tuyến trung ương để yên tâm hơn. Từ lúc mổ đến nay, cứ theo lịch hẹn là lại phải quay lại tái khám", bà chia sẻ.

Mỗi lần như vậy, bà đều phải thức dậy từ khoảng 3h để chuẩn bị và di chuyển từ Hải Phòng lên Hà Nội. Khoảng 4h30 bà đã có mặt tại bệnh viện để chờ làm thủ tục.
"Bệnh viện 7h mới bắt đầu làm việc nhưng nếu đến muộn thì sẽ phải chờ rất lâu. 4h30 gần như đã trở thành mốc thời gian quen thuộc của rất nhiều bệnh nhân mỗi khi đến đây khám bệnh", bà T. tâm sự.
Không chỉ riêng bà T., rất nhiều bệnh nhân có mặt tại khu vực chờ đều cho biết họ đã quen với việc phải xuất phát từ lúc trời còn tối để tranh thủ có mặt càng sớm càng tốt.

Tâm lý đến trước để giảm thời gian chờ đợi khiến lượng người tập trung tại bệnh viện từ sáng sớm luôn ở mức cao, tạo nên áp lực không nhỏ cho các khu vực tiếp nhận bệnh nhân.
Nhìn dòng người nối dài trước khu khám bệnh, người ta dễ dàng cảm nhận áp lực đang đè nặng lên hệ thống y tế tuyến cuối.
Nhiều bệnh nhân mang theo tâm lý lo lắng, sốt ruột. Có người vừa trải qua ca phẫu thuật, có người đến tái khám sau nhiều tháng điều trị, cũng có người lần đầu tiên đặt chân tới bệnh viện với hy vọng tìm được lời giải cho căn bệnh đang mang trong người.

Tại cổng Phủ Doãn của Bệnh viện Việt Đức, câu chuyện của bà N.M.A. (Điện Biên) phần nào phản ánh sự vất vả của người bệnh ở các địa phương miền núi. Bà cho biết đã có mặt tại bệnh viện từ 3h.
Để kịp xếp hàng, bà phải bắt xe từ Điện Biên xuống Hà Nội từ tối hôm trước. Sau quãng đường hơn 460km, bà thuê một phòng trọ giá rẻ gần bệnh viện để nghỉ qua đêm rồi thức dậy từ rạng sáng đến lấy số khám.
“Đi trong ngày chắc chắn không kịp vì từ Điện Biên xuống đây cũng mất gần 12 tiếng đồng hồ. Nếu sáng mới đi thì đến nơi đã tối, còn phải chờ thêm nữa. Nên đành lên trước một hôm”, bà A. chia sẻ.

Trước đó, như Dân trí phản ánh, ở Bệnh viện K cũng ghi nhận tình trạng người dân xếp hàng từ rất sớm để hóa xạ trị.
Theo ghi nhận, từ khi trời còn chưa sáng, khu vực chờ lấy số và xạ trị đã chật kín bệnh nhân cùng người nhà.
Nhiều người mang theo hồ sơ bệnh án, có mặt từ rạng sáng với mong muốn rút ngắn thời gian chờ đợi. Thậm chí, có những bệnh nhân phải thức dậy từ 2h, vượt quãng đường hàng chục đến hàng trăm cây số để kịp lịch điều trị.

Một bộ phận không nhỏ người bệnh không chỉ đến từ Hà Nội mà còn từ nhiều tỉnh thành khác. Đối với nhiều bệnh nhân ung thư, việc bắt xe từ nửa đêm, ăn sáng vội trong khuôn viên bệnh viện hay thuê trọ gần cơ sở điều trị đã trở thành điều quen thuộc để bảo đảm quá trình hóa trị, xạ trị không bị gián đoạn.
Hình ảnh những hàng ghế chờ kín người từ tinh mơ phần nào cho thấy áp lực lớn tại các cơ sở điều trị ung bướu tuyến cuối.
Vì sao người bệnh chấp nhận "vượt tuyến" đi hàng chục thậm chí hàng trăm cây số để khám chữa bệnh tại các cơ sở tuyến cuối? Những tâm tư của người bệnh sẽ được báo Dân trí gửi đến bạn đọc trong kỳ tiếp theo.