Đến khám vì tổn thương da, phát hiện bệnh nghiêm trọng
Chia sẻ bên lề Hội nghị Da liễu khu vực châu Á - châu Úc lần thứ 27 (RCD 2026), diễn ra các ngày 11-14/11 tại Hà Nội, TS.BS Vũ Huy Lượng, Trưởng nhóm chuyên môn Bệnh viêm mạch, Trưởng Khoa laser và Săn sóc da, Bệnh viện Da liễu Trung ương, thông tin về 2 ca bệnh đặc biệt hiếm gặp vừa được phát hiện, điều trị tại viện.
Nữ bệnh nhân 28 tuổi có tiền sử tai biến mạch máu não tái diễn nhiều lần, kèm theo các tổn thương ban xuất huyết trên da. Trước khi đến với Bệnh viện Da liễu, bệnh nhân đã khám tại nhiều cơ sở y tế nhưng chưa xác định được nguyên nhân, trong khi tình trạng bệnh ngày càng tiến triển nặng.

"Sau quá trình thăm khám, đánh giá lâm sàng và thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu, chúng tôi đã xác định bệnh nhân mắc hội chứng Sneddon liên quan đến tình trạng thiếu hụt enzyme adenosine deaminase 2 (DADA2), một rối loạn di truyền cực kỳ hiếm gặp", TS Lượng nói.
Tuy nhiên, để bảo đảm độ chính xác trong chẩn đoán và lựa chọn phương pháp điều trị tối ưu, bác sĩ gửi mẫu bệnh phẩm sang Bệnh viện Nhi Boston, Mỹ để xét nghiệm và hội chẩn chuyên sâu.
Kết quả xét nghiệm phù hợp với chẩn đoán của các bác sĩ Việt Nam. Các bác sĩ tiếp tục phối hợp, trao đổi với các giáo sư tại Đại học Chicago để xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.
Hiện bệnh nhân đang được lên kế hoạch điều trị bằng thuốc sinh học nhằm kiểm soát bệnh và giảm nguy cơ tái phát các biến cố mạch máu não.
Theo TS Lượng, đây là một bệnh lý đặc biệt hiếm gặp và nghiêm trọng, lần đầu được chẩn đoán tại Việt Nam.
Trường hợp hiếm gặp thứ 2 là nam bệnh nhân 32 tuổi, được chẩn đoán mắc bệnh u hạt tăng bạch cầu ái toan kèm viêm đa mạch (EGPA). Tại thời điểm đến khám, bệnh nhân có các biểu hiện tổn thương loét, hoại tử trên da và bắt đầu xuất hiện những dấu hiệu tổn thương tại phổi.
"EGPA là một bệnh viêm mạch hệ thống hiếm gặp nhưng rất nguy hiểm. Quá trình viêm có thể gây tổn thương thành mạch, ảnh hưởng đến tuần hoàn và chức năng của nhiều cơ quan quan trọng như tim, phổi, thận và hệ thần kinh. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể tiến triển nhanh, gây suy giảm chức năng các cơ quan, thậm chí đe dọa tính mạng", TS Lượng cho biết.
May mắn, bệnh nhân này được phát hiện ở giai đoạn sớm, khi chưa gây ra những biến chứng nghiêm trọng ở các cơ quan thiết yếu. Các bác sĩ đã lên phác đồ điều trị, theo dõi sát diễn biến bệnh và chủ động dự phòng các biến chứng nguy hiểm, giúp bệnh nhân duy trì sức khỏe và chất lượng cuộc sống.
Bệnh viêm mạch: Không đơn thuần là bệnh ngoài da
Theo TS Lượng, các bệnh viêm mạch hệ thống vẫn thuộc nhóm bệnh lý tương đối hiếm gặp. Nhờ những tiến bộ trong xét nghiệm miễn dịch, sinh học phân tử và di truyền học, ngày càng nhiều trường hợp phức tạp được nhận diện và chẩn đoán chính xác hơn.
Việc điều trị không chỉ kiểm soát bệnh mà còn bảo tồn chức năng các cơ quan, phòng ngừa biến chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống lâu dài cho người bệnh.
Hiện Phòng khám chuyên đề Viêm mạch máu đang theo dõi và quản lý gần 1.500 bệnh nhân, trong đó có nhiều trường hợp bệnh lý phức tạp, tổn thương đa cơ quan và những bệnh hiếm gặp, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều chuyên khoa.

"Các bệnh viêm mạch có biểu hiện rất đa dạng, đôi khi khởi phát chỉ bằng những tổn thương ngoài da nhưng có thể tiềm ẩn nguy cơ tổn thương nghiêm trọng ở các cơ quan bên trong, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời", chuyên gia nhấn mạnh.
TS Lượng cho biết, hiện phòng khám triển khai nhiều kỹ thuật xét nghiệm chuyên sâu trong lĩnh vực miễn dịch học, di truyền phân tử, tế bào học và mô bệnh học.
Các kỹ thuật này giúp đánh giá bệnh lý một cách toàn diện, từ xác định thể bệnh, mức độ tổn thương các cơ quan đến tìm hiểu căn nguyên và cơ chế bệnh sinh.
Đặc biệt, với những bệnh lý hiếm gặp hoặc có biểu hiện không điển hình, việc kết hợp đánh giá lâm sàng, xét nghiệm chuyên sâu và hội chẩn với các chuyên gia trong nước, quốc tế có vai trò quan trọng, giúp hạn chế nguy cơ chẩn đoán muộn hoặc bỏ sót bệnh.
Trong điều trị, nhiều tiến bộ cũng được ghi nhận, nhất là việc ứng dụng các liệu pháp sinh học đối với những bệnh lý viêm mạch phức tạp, đặc biệt ở bệnh nhân nặng hoặc không đáp ứng với các phương pháp điều trị thông thường.
Những liệu pháp này mở ra cơ hội kiểm soát bệnh hiệu quả hơn, hạn chế tổn thương cơ quan và giảm nguy cơ tái phát ở những bệnh nhân có chỉ định phù hợp.
Bên cạnh kiểm soát bệnh lý toàn thân, các bác sĩ cũng chú trọng điều trị những tổn thương da nghiêm trọng, nhất là các trường hợp loét sâu, hoại tử mô hoặc vết thương khó lành do viêm mạch.
Một số kỹ thuật chăm sóc vết thương chuyên sâu được áp dụng như liệu pháp hút áp lực âm kết hợp bơm tưới rửa và liệu pháp oxy cao áp. Các phương pháp này giúp làm sạch vết thương, thúc đẩy hình thành mô hạt, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình liền thương và phục hồi chức năng.