Chuyển tới nội dung chính
Sức khỏe & Y tế · Điểm tin đa nguồn

Bác sĩ Nhật chỉ ra thói quen 30 giây giúp cơ thể 'miễn nhiễm' với giá rét

Dội nước ấm lên cẳng chân sau tắm, hạn chế ngồi lâu và duy trì vận động tăng cơ giúp hệ thần kinh, mạch máu thích nghi tốt với giá lạnh mùa đông.

Sự sụt giảm nhiệt độ đột ngột dễ khiến nhiều người gặp vấn đề về sức khỏe, đặc biệt khi thời tiết chuyển mùa từ nóng sang lạnh.

Bác sĩ Jun Sato, Cố vấn về bệnh do thời tiết của Weathernews, Giáo sư thỉnh giảng Đại học Y khoa Aichi và Giáo sư Đại học Chubu (Nhật Bản), cho biết cơ thể cần quá trình "thích nghi với cái lạnh" (cold acclimatization) để chuẩn bị cho mùa đông thực sự.

Nói một cách đơn giản, đây là bước "chuẩn bị đón đông" của cơ thể nhằm giúp chúng ta duy trì sức khỏe tốt trong mùa giá rét.

Khi nhắc đến việc chống rét, nhiều người thường nghĩ ngay đến việc mặc quần áo giữ ấm hay bật máy sưởi. Tuy nhiên, việc tự "chuẩn bị đón đông" của chính cơ thể lại diễn ra theo cơ chế sinh học riêng.

"Cơ thể con người vốn có cơ chế duy trì thân nhiệt ổn định, trong đó mạch máu đóng vai trò then chốt", bác sĩ Sato giải thích. Khi trời nóng, hệ thần kinh tự chủ điều khiển các mạch máu gần bề mặt da giãn ra để tăng lưu lượng máu, giúp giải phóng nhiệt từ vùng lõi cơ thể ra bên ngoài.

Ngược lại, khi trời lạnh, các mạch máu ở vùng ngoại vi như tay và chân sẽ co lại để ngăn chặn sự thoát nhiệt, hạn chế việc dòng máu mang nhiệt từ trung tâm cơ thể ra ngoài và làm tiêu hao nhiệt lượng.

Tuy nhiên, nếu cơ thể chưa kịp thích ứng với sự chuyển mùa, hoặc ở những người vốn có cơ địa sợ lạnh với khả năng điều hòa thân nhiệt kém, phản ứng này hoạt động chậm chạp khiến họ không thể chống chọi tốt với cái lạnh.

Yếu tố quan trọng thứ hai là khả năng sinh nhiệt của cơ bắp. Theo bác sĩ Sato, cơ bắp là cơ quan tạo ra nhiệt lượng mạnh mẽ nhất trong cơ thể. Ngay cả trong mùa đông lạnh giá, việc vận động vẫn giúp cơ thể ấm lên vì hoạt động của cơ bắp thúc đẩy quá trình sinh nhiệt, sau đó nhiệt lượng được dòng máu vận chuyển đi khắp toàn thân. Đặc biệt, vận động phần thân dưới - nơi tập trung các nhóm cơ lớn - sẽ giúp làm ấm cơ thể rất hiệu quả.

Ngoài ra, việc tăng cường khối lượng cơ bắp cũng mang lại lợi ích thiết thực. Những người sợ lạnh thường có ít cơ bắp, vì vậy tăng khối lượng cơ là giải pháp hiệu quả. Nếu vì trời lạnh mà ngại ra ngoài, lượng vận động giảm đi sẽ khiến bạn không duy trì được cơ bắp, từ đó càng trở nên sợ lạnh hơn. Dù việc xây dựng cơ bắp cần một khoảng thời gian nhất định, bạn vẫn nên kiên trì thực hiện.

Người dân tham gia giao thông trong trời rét ở Hà Nội. Ảnh: Gia Chính
Người dân tham gia giao thông trong trời rét ở Hà Nội. Ảnh: Gia Chính

Bác sĩ Sato gợi ý ba phương pháp đơn giản có thể áp dụng ngay để rèn luyện khả năng chịu lạnh cho cơ thể:

Tạo thói quen nhỏ sau khi tắm

Sau khi tắm xong, bạn hãy dội nước ấm nhẹ lên vùng chân từ đầu gối trở xuống.

Bác sĩ Sato lý giải cảm giác hơi se lạnh thoáng qua sẽ kích thích hệ thần kinh tự chủ hoạt động và làm co mạch máu để ngăn thân nhiệt thoát ra ngoài. Lặp lại việc này sau mỗi lần tắm chính là cách "huấn luyện" hệ thần kinh tự chủ, giúp cơ chế này phản ứng nhạy bén hơn để giữ ấm cơ thể khi gặp thời tiết lạnh. Lưu ý không dùng nước lạnh vì sẽ gây kích thích quá mạnh hoặc làm cơ thể nhiễm lạnh, chỉ nên lặp lại với nước ấm nhẹ ở mức khoảng 30 độ C.

Những người có bệnh nền như bệnh tim mạch, tăng huyết áp cần tránh áp dụng cách này, và người cao tuổi không nên gắng sức thực hiện.

Giảm thời gian ngồi một chỗ, vận động thường xuyên

Ngay cả trong lúc làm việc hay thư giãn tại nhà, bạn cũng nên tạo cơ hội để cơ thể cử động ngắt quãng như đứng dậy pha trà hoặc làm các việc vặt.

Việc vận động cơ bắp thông qua làm việc nhà hay đi lại sẽ thúc đẩy quá trình sinh nhiệt. Nếu ít có cơ hội di chuyển, bạn hãy đặt quy tắc cứ mỗi giờ một lần đứng dậy xoay cổ chân, giãn cơ hoặc tập các bài tăng cơ nhẹ nhàng. Mục tiêu là giảm thời gian ngồi liên tục và tăng cơ hội vận động cơ bắp trong sinh hoạt hàng ngày.

Giữ ấm khi ra ngoài và duy trì tập luyện tăng cơ vừa sức

Hãy tận dụng tối đa các cơ hội ra ngoài như đi dạo hay mua sắm để rèn luyện cơ bắp. Theo bác sĩ Sato, đi bộ là bộ môn được khuyến khích vì vừa sử dụng các nhóm cơ thân dưới, vừa giúp giải tỏa căng thẳng. Tuy nhiên, khi thời tiết chuyển lạnh sâu, bạn cần chú ý lựa chọn trang phục giữ ấm và khung giờ phù hợp để không gây áp lực lên cơ thể.

Nếu ở trong nhà, bạn vẫn có thể tập các bài tăng cơ như nhón gót chân hoặc squat với ghế. Những bài tập này giúp rèn luyện cơ bắp chân (vốn được ví như "trái tim thứ hai" của cơ thể) và cơ tứ đầu đùi (nhóm cơ lớn ở mặt trước đùi), do đó việc duy trì tập luyện đều đặn rất quan trọng.

Dù vậy, bác sĩ Sato cũng nhấn mạnh người cao tuổi, người có bệnh nền hoặc người dễ bị nhiễm lạnh cần đặt việc bảo vệ sức khỏe lên hàng đầu. Khi cái lạnh ập đến đột ngột, ngay cả người khỏe mạnh cũng cần giữ ấm hợp lý bằng quần áo và thiết bị sưởi, đồng thời chỉ thực hiện việc thích nghi với cái lạnh trong giới hạn sức khỏe cho phép.

Trước khi bước vào cao điểm mùa đông, mỗi người nên từng bước xây dựng một cơ thể khỏe mạnh, dẻo dai ngay trong sinh hoạt hàng ngày để không bị khuất phục trước giá rét.

Nguồn xuất bản gốc: VnExpress (vnexpress.net) N1A tổng hợp tự động để tra cứu tin kinh tế - tài chính, giữ nguyên quyền tác giả của cơ quan báo chí gốc và dẫn liên kết trực tiếp về bài gốc.
Đọc bài gốc ↗

Đọc tiếp cùng chủ đề Sức khỏe & Y tế

Xem tất cả →