Chuyển tới nội dung chính
Chứng khoán · Điểm tin đa nguồn

30 năm chứng khoán: Lời gửi gắm từ những người đặt nền móng thị trường

Ba mươi năm sau ngày Ủy ban Chứng khoán Nhà nước được thành lập, những người từng tham gia xây dựng và quản lý thị trường chứng khoán Việt Nam nhìn lại hành trình nhiều thử thách, từ những tranh luận về mô hình quản lý, xây dựng hành lang pháp lý đến dấu mốc nâng hạng.

Tuổi Trẻ (tuoitre.vn) · Tác giả: TUOI TRE ONLINE 17 phút trước Đọc bài gốc tại Tuổi Trẻ ↗
Mã cổ phiếu liên quan:
30 năm ngành chứng khoán: Lời gửi gắm từ những người đặt nền móng thị trường - Ảnh 1.
Phó Thủ tướng Chính phủ Phan Văn Khải phát biểu tại lễ ra mắt Ủy ban Chứng khoán Nhà nước năm 1997 - Ảnh tư liệu

Từ buổi đầu khai mở đến dấu mốc nâng hạng chứng khoán

Là một trong những người thuộc thế hệ đầu tiên tham gia xây dựng ngành chứng khoán và thị trường chứng khoán Việt Nam, ông Nguyễn Đức Quang, nguyên Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), chia sẻ với Tuổi Trẻ niềm tự hào khi nhìn lại hành trình ba thập niên.

Theo ông, những người tham gia xây dựng thị trường từ thuở ban đầu thực sự hân hạnh và tự hào vì đã được góp phần vào quá trình hình thành, phát triển của thị trường, giữ trọn lời hứa với Thường vụ Bộ Chính trị và Chính phủ.

Đã 30 năm kể từ khi thành lập UBCKNN và 26 năm kể từ khi thị trường chứng khoán Việt Nam ra đời, nhìn lại chặng đường ấy, ông Quang cho biết thế hệ những người đặt nền móng vô cùng phấn khởi với những gì đã làm được cho một thị trường còn rất non trẻ khi bắt đầu hoạt động.

Từ những khó khăn ban đầu, thị trường chứng khoán Việt Nam đã từng bước phát triển và đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận.

Đặc biệt, năm 2026, Việt Nam đạt được cột mốc nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi.

30 năm ngành chứng khoán: Lời gửi gắm từ những người đặt nền móng thị trường - Ảnh 2.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn thực hiện nghi lễ đánh cồng chào mừng Việt Nam chính thức tham gia vào chỉ số toàn cầu FTSE GEIS ngày 18-9-2026 - Ảnh: SSC

Theo ông Quang, cột mốc này là minh chứng cho năng lực lãnh đạo và định hướng chiến lược đối với thị trường chứng khoán, đồng thời là thành quả to lớn đến từ sự đồng lòng của UBCKNN và các thành viên thị trường trong suốt 30 năm qua.

Điều này cũng khẳng định vị thế của thị trường chứng khoán Việt Nam trên bản đồ vốn quốc tế.

Không chỉ nhìn lại những thành quả đã đạt được, ông Quang còn dành nhiều kỳ vọng cho các thế hệ tiếp nối. "Là thế hệ đi trước, chúng tôi mong những người tiếp nối sẽ phát huy truyền thống của các thế hệ đã tham gia xây dựng thị trường", ông chia sẻ.

Theo ông, điều quan trọng là phải tiếp tục phấn đấu, nâng cao đạo đức nghề nghiệp, giữ được tâm huyết và không ngừng nâng cao trình độ, trí tuệ để hoàn thành tốt nhiệm vụ.

"Tôi mong thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp tục phát triển nhanh nhưng phải bền vững, đóng góp ngày càng quan trọng cho sự phát triển của nền kinh tế và đất nước", ông Quang nhấn mạnh.

Những cuộc tranh luận để mở đường cho thị trường

Cùng thuộc thế hệ tham gia xây dựng thị trường từ những ngày đầu, bà Vũ Thị Kim Liên, nguyên Phó Chủ tịch UBCKNN, nhớ lại những khó khăn trong quá trình xây dựng hành lang pháp lý và hoàn thiện mô hình quản lý.

Theo bà, bên cạnh việc vận động doanh nghiệp, xây dựng hành lang pháp lý cũng là công việc không ít khó khăn. Ngay từ khi chuẩn bị thành lập UBCKNN, đã có nhiều ý kiến về mô hình tổ chức cơ quan quản lý thị trường chứng khoán.

Cuối cùng, Chính phủ quyết định phương án thành lập Ủy ban Chứng khoán thuộc Chính phủ với các thành viên kiêm nhiệm là thứ trưởng các bộ Tài chính, Kế hoạch đầu tư và Tư pháp, nhằm phối hợp đa ngành trong việc tạo lập và quản lý thị trường có hiệu quả.

Đến tháng 11-1996, UBCKNN chính thức được thành lập theo Nghị định 75 của Chính phủ, trở thành cơ quan quản lý chuyên trách trong lĩnh vực chứng khoán.

Tuy nhiên, trong những năm đầu, thị trường phát triển khá chậm. Quá trình cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước chưa gắn kết với hoạt động niêm yết, khiến số lượng doanh nghiệp tham gia thị trường còn hạn chế.

Năm 2004, UBCKNN được chuyển về trực thuộc Bộ Tài chính. Theo bà Liên, sự thay đổi này tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc gắn quá trình cổ phần hóa với thị trường chứng khoán, đặc biệt thông qua cơ chế đấu giá cổ phần công khai.

Một câu chuyện khác được bà nhắc đến là quá trình xây dựng các quy định pháp luật về phát hành và chào bán chứng khoán.

Khi tham gia soạn thảo Nghị định 48 với sự hỗ trợ của các chuyên gia quốc tế, nhóm xây dựng chính sách từng đề xuất sử dụng khái niệm "chào bán chứng khoán".

Tuy nhiên, trong quá trình thảo luận, có nhiều ý kiến cho rằng thuật ngữ này còn mới, nên văn bản cuối cùng sử dụng cách diễn đạt "phát hành chứng khoán".

Theo bà Liên, sự khác biệt về thuật ngữ đã đặt ra những vướng mắc nhất định trong thực tiễn quản lý, nhất là đối với hoạt động chào mời bán cổ phần ra công chúng.

Bởi vậy, khi tham gia xây dựng Luật Chứng khoán năm 2006, bà đặc biệt quan tâm đến việc xác lập rõ hai khái niệm "chào bán chứng khoán" và "công ty đại chúng".

Đây là những nội dung quan trọng nhằm xác định phạm vi quản lý, nghĩa vụ công bố thông tin và trách nhiệm của doanh nghiệp khi huy động vốn từ công chúng.

Luật Chứng khoán được Quốc hội thông qua năm 2006 và có hiệu lực từ ngày 1-1-2007, tạo thêm nền tảng pháp lý cho sự phát triển của thị trường.

Cùng với tiến trình cổ phần hóa và tăng trưởng của các công ty đại chúng, số lượng doanh nghiệp tham gia thị trường ngày càng tăng.

Từ chỗ cán bộ UBCKNN phải đi vận động từng doanh nghiệp lên sàn, thị trường chứng khoán dần trở thành một kênh huy động vốn được nhiều doanh nghiệp chủ động lựa chọn.

Thị trường càng phát triển, cơ quan quản lý càng phải đổi mới

Tiếp nối câu chuyện về những bước phát triển của thị trường, ông Vũ Bằng, nguyên Chủ tịch UBCKNN, dành nhiều sự trân trọng cho sự trưởng thành của đội ngũ cán bộ quản lý, các công ty chứng khoán và những người tham gia thị trường.

Ông nhớ lại giai đoạn đầu, khi nhiều cán bộ mới được tuyển dụng còn chưa có kinh nghiệm, vừa làm việc vừa học hỏi những kiến thức về một lĩnh vực còn rất mới mẻ.

"Thời kỳ đầu, nhiều người làm công tác quản lý vừa phải học hỏi, vừa tham gia xây dựng và vận hành thị trường. Đến nay, đội ngũ nhân sự, các công ty chứng khoán và cả những người làm công tác phân tích, thông tin về thị trường đã có sự trưởng thành đáng kể, đòi hỏi chính cơ quan quản lý phải nỗ lực nghiên cứu, học hỏi, lắng nghe tiếng nói thị trường để không ngừng cải cách và hoàn thiện", ông Bằng nhấn mạnh.

30 năm ngành chứng khoán: Lời gửi gắm từ những người đặt nền móng thị trường - Ảnh 3.

Bên cạnh yêu cầu đổi mới công tác quản lý, ông Vũ Bằng cũng lưu ý những điều kiện nền tảng để thị trường chứng khoán phát triển lâu dài.

Theo ông, lãi suất, lạm phát, hoạt động ngân hàng và những biến động kinh tế quốc tế đều có tác động trực tiếp đến thị trường vốn.

Vì vậy, muốn chứng khoán phát triển lâu dài, không thể đơn thuần chỉ dựa vào việc mở rộng sản phẩm hay nâng cấp hệ thống giao dịch, mà còn cần một nền tảng kinh tế ổn định và hệ thống doanh nghiệp có chất lượng.

Sau 30 năm, từ những tranh luận để hình thành cơ quan quản lý, xây dựng nền tảng pháp lý đến bước tiến hội nhập quốc tế, những chia sẻ của các cựu lãnh đạo UBCKNN cùng hướng đến một yêu cầu: tiếp tục phát huy thành quả đã đạt được, nâng cao năng lực quản lý, chất lượng thị trường và giữ vững mục tiêu phát triển bền vững.

30 năm ngành chứng khoán: Lời gửi gắm từ những người đặt nền móng thị trường - Ảnh 2.
Nguồn xuất bản gốc: Tuổi Trẻ (tuoitre.vn) · Tác giả: TUOI TRE ONLINE N1A tổng hợp tự động để tra cứu tin kinh tế - tài chính, giữ nguyên quyền tác giả của cơ quan báo chí gốc và dẫn liên kết trực tiếp về bài gốc.
Đọc bài gốc ↗

Đọc tiếp cùng chủ đề Chứng khoán

Xem tất cả →