Giới thiệu & Mục đích sử dụng
Trong quản trị kho bãi, bán lẻ siêu thị, dán tem tài sản cố định văn phòng và in vận đơn giao hàng tại Việt Nam, Code-128 là chuẩn mã vạch 1D phổ biến bậc nhất nhờ mật độ nén thông tin rất cao (hỗ trợ cả chữ in hoa, chữ thường, chữ số lẫn ký tự phân cách như dấu gạch ngang -) và cơ chế tự kiểm tra sai số bằng chữ số kiểm tra Checksum Modulo 103 bắt buộc.
Công cụ Tạo Mã Vạch Code-128 trên N1A tuân thủ đầy đủ tiêu chuẩn quốc tế ISO/IEC 15417, hỗ trợ chuyển đổi thông minh sang Code Set C khi gặp dãy số dài để thu gọn chiều ngang tem nhãn, cho phép tạo hàng loạt tối đa 50 mã SKU cùng lúc và xuất tệp SVG hoặc PNG độ phân giải cao (3×) rõ nét trên cả máy in nhiệt 203 DPI.
Cách dùng từng bước
-
Nhập mã SKU sản phẩm, số seri hoặc mã vận đơnGõ chuỗi ký tự ASCII chuẩn (không dấu tiếng Việt), ví dụ VN-N1A-20261114 hoặc mã số chẵn như 089312345678.
-
Chọn bộ ký tự phù hợp (Auto / 128B / 128C)Chế độ Tự động sẽ tối ưu độ rộng tem bằng cách nén hai chữ số thành một ký hiệu ở những đoạn số liên tiếp dài; chọn 128C nếu toàn bộ là chuỗi số độ dài chẵn.
-
Điều chỉnh chiều cao, độ dày thanh (X-dimension) và nhãn HRIChọn độ dày X-dimension từ 1–4px và bật/tắt dòng chữ người đọc bên dưới (Human-Readable Interpretation).
-
Tải về Vector .SVG hoặc PNG (3×), hoặc tạo hàng loạtDùng SVG để đưa vào phần mềm thiết kế tem nhãn Bartender/Illustrator, hoặc chuyển sang tab Tạo hàng loạt để tạo nhiều tem SKU cùng lúc.
Công thức & Phương pháp tính
Chuẩn ISO/IEC 15417 (Code-128) định nghĩa 107 mẫu vạch và khoảng trắng chặt chẽ giúp máy quét laser và đầu đọc CCD tốc độ cao giải mã tức thì từ cả hai chiều:
- Cấu trúc mỗi khung ký hiệu: Mỗi ký tự từ mã 0 đến 105 gồm đúng 3 vạch đen xen kẽ 3 khoảng trắng có độ rộng từ 1 đến 4 đơn vị, cộng lại luôn bằng đúng 11 module; kết thúc luôn là ký hiệu
STOP (106)gồm 7 phần tử2-3-3-1-1-1-2(13 module). - Tính Checksum Modulo 103 chống đọc sai: Khác với nhiều chuẩn cũ tùy chọn kiểm tra, Code-128 bắt buộc chèn 1 ký tự Checksum ngay trước mã STOP theo công thức trọng số vị trí:
Checksum = (StartCode + Σ i × value[i]) mod 103. Nếu tem bị lem mực khiến máy đọc nhầm 1 số, checksum sẽ không khớp và máy quét lập tức từ chối đọc sai dữ liệu. - Tối ưu chiều dài tem bằng Code Set Auto: Chế độ Auto sử dụng Code 128B cho đoạn chữ/ký hiệu và tự chèn mã chuyển
CODE C (99)mỗi khi gặp ≥ 4–6 chữ số liên tiếp đứng liền nhau (mỗi ký hiệu Code C chứa 2 chữ số 00–99, giúp tem ngắn gần một nửa so với Code 128B thuần).
| Phân tập Code-128 | Mã bắt đầu | Phạm vi ký tự hỗ trợ | Khi nào nên chọn |
|---|---|---|---|
Auto (Mặc định) | 104 hoặc 105 | ASCII in được kết hợp chuyển đổi B ↔ C | Đa số mã hàng hỗn hợp chữ và số như SKU-20261114 |
Code 128B | Start B (104) | Toàn bộ ASCII 32–126 (chữ hoa, thường, số, dấu) | Khi hệ thống cũ yêu cầu cố định một bảng mã 128B đồng nhất |
Code 128C | Start C (105) | Chỉ cặp 2 chữ số 00–99 (tổng số chữ số chẵn) | Mã số seri thuần túy, mã vận đơn dài cần in lên tem hẹp |
Ví dụ minh họa
Ví dụ 1 — Tính toán Checksum Modulo 103 cho mã "ABC" ở Code 128B: Mã khởi đầu Start B = 104; ký tự A ở vị trí 1 có giá trị 33; B vị trí 2 là 34; C vị trí 3 là 35. Tổng có trọng số bằng 104 + 1×33 + 2×34 + 3×35 = 310. Lấy phần dư 310 mod 103 = 1. Vì vậy công cụ chèn thêm ký hiệu giá trị 1 vào trước mã STOP trước khi kết xuất thanh vạch.
Ví dụ 2 — Thu gọn chiều ngang tem cho mã lô sản xuất "SKU-20261114": Đoạn đầu SKU- dùng Code B (4 ký hiệu), sau đó chế độ Auto tự chèn mã chuyển CODE C để gộp 8 chữ số 20 26 11 14 thành 4 ký hiệu thay vì 8 ký hiệu rời, tiết kiệm đáng kể diện tích bề ngang trên tem nhãn nhỏ 35×22mm.
Lưu ý quan trọng
Lưu ý kích thước in ấn thực tế: Chuẩn ISO/IEC 15417 đòi hỏi vùng yên tĩnh trắng (Quiet Zone) tối thiểu bằng 10 lần độ rộng thanh mảnh nhất (10 × X) ở cả hai đầu trái/phải của mã vạch. Nếu dán tem sát mép hộp đen hoặc cắt cụt viền trắng hai bên, tia laser của máy quét sẽ không nhận diện được điểm bắt đầu và kết thúc mã. Code-128 cũng chỉ mã hóa bảng mã ASCII (không dùng chữ tiếng Việt có dấu trực tiếp).
Câu hỏi thường gặp
Code-128 khác gì so với mã vạch EAN-13 hay bán trong siêu thị?
EAN-13 cố định chỉ chứa đúng 13 chữ số thương phẩm toàn cầu (phải đăng ký đầu số GS1 như 893 của Việt Nam). Ngược lại, Code-128 cho phép doanh nghiệp tự do đặt mã nội bộ gồm cả chữ cái, số và dấu gạch ngang với độ dài linh hoạt cho kho hàng, tài sản và vận đơn.
Tại sao chế độ Code 128C báo lỗi khi tôi nhập số lẻ chữ số (như '12345')?
Vì bản chất kỹ thuật của Code 128C là nén từng cặp 2 chữ số (từ 00 đến 99) vào một ký hiệu mã vạch duy nhất nên tổng số lượng chữ số bắt buộc phải chẵn. Với dãy số lẻ, hãy thêm số 0 ở đầu hoặc chọn chế độ Auto.
Tổng kiểm tra Checksum Modulo 103 có hiển thị thành số ở dòng chữ bên dưới mã vạch không?
Không. Theo chuẩn ISO/IEC 15417, ký tự checksum Modulo 103 chỉ được mã hóa thành vạch đen/trắng để máy quét kiểm tra ngầm bên trong và KHÔNG in ra ở dòng văn bản đọc bằng mắt thường (HRI).
Tôi có thể tạo mã vạch cho chuỗi có dấu tiếng Việt không?
Không. Chuẩn mã vạch tuyến tính Code-128 chỉ hỗ trợ bảng mã ASCII chuẩn (chữ không dấu, số và ký hiệu phổ thông). Nếu cần mã hóa văn bản tiếng Việt có dấu hoặc đường dẫn dài, hãy chuyển sang dùng công cụ Tạo Mã QR.
In bằng máy in nhiệt khổ giấy decal 35x22mm hoặc 50x30mm thì nên chỉnh độ rộng X-dimension bao nhiêu?
Ở độ phân giải máy in nhiệt 203 DPI (khoảng 8 điểm ảnh/mm), chỉnh moduleWidth ở mức 2px và tải file Vector .SVG sẽ khớp nguyên bội số điểm ảnh đầu nhiệt, giúp vạch in ra sắc cạnh, không bị răng cưa hay nhòe mực.
Có thể tạo hàng chục tem mã vạch khác nhau cùng một lúc không?
Có. Bạn chuyển sang tab Tạo hàng loạt nhiều tem, dán danh sách tối đa 50 mã SKU mỗi dòng một mã để công cụ vẽ toàn bộ lưới tem và hiển thị từng Checksum Modulo 103 tương ứng.
Căn cứ pháp lý & Nguồn tham khảo
- ISO/IEC 15417:2007 — Information technology — Automatic identification and data capture techniques — Code 128 bar code symbology specification (Tiêu chuẩn gốc quy định bảng mã 0–106, ký hiệu chuyển Code A/B/C và công thức Modulo 103.)
- GS1 General Specifications — GS1-128 / Code 128 Barcode Symbology (Quy định vùng trống Quiet Zone 10× X-dimension và độ tương phản in tem vận đơn.)