Giới thiệu & Mục đích sử dụng
Thuế Giá trị gia tăng (VAT hay thuế GTGT) là loại thuế gián thu đánh vào người tiêu dùng cuối cùng trên từng khâu sản xuất, lưu thông và tiêu dùng hàng hóa, dịch vụ tại Việt Nam. Trong hoạt động kinh doanh, bán hàng, làm báo giá và hạch toán kế toán hàng ngày, bài toán tính thêm tiền thuế VAT vào giá bán hoặc tách ngược giá trước thuế từ tổng số tiền người mua đã thanh toán là nghiệp vụ phát sinh với tần suất cao nhất.
Đặc biệt, trong những năm gần đây, chính sách giảm 2% thuế suất thuế GTGT (từ 10% xuống 8%) theo các Nghị quyết kích cầu tiêu dùng của Quốc hội khiến kế toán và người tiêu dùng thường xuyên phải xử lý các phép chia số thập phân phức tạp (ví dụ chia cho 1,08) dẫn đến nguy cơ lệch số lẻ tiền đồng nếu không nắm rõ quy tắc làm tròn.
Công cụ của N1A được tối ưu hóa cho tốc độ phản hồi tức thì ngay khi bạn gõ số tiền, hỗ trợ linh hoạt cả hai chiều tính (cộng thuế xuôi và tách thuế ngược), hỗ trợ đầy đủ các mức thuế suất 0%, 5%, 8%, 10% hoặc tùy chỉnh, đồng thời tự động chuyển đổi số tiền thành chữ tiếng Việt chuẩn văn bản hợp đồng.
Cách dùng từng bước
-
Chọn chiều tính toánChọn 'Cộng thuế VAT' nếu bạn có giá chưa thuế cần tính ra tổng thanh toán, hoặc chọn 'Tách ngược thuế VAT' nếu bạn có tổng số tiền đã gồm thuế cần bóc tách.
-
Nhập số tiềnNhập số tiền bằng số (hệ thống tự động định dạng phân cách hàng nghìn) hoặc bấm nhanh các nút gợi ý tiền chẵn.
-
Chọn mức thuế suất thuế GTGTChọn nhanh các mức thuế suất theo quy định: 10% (chuẩn), 8% (giảm 2%), 5% (ưu đãi), 0% (xuất khẩu) hoặc nhập tỷ lệ tùy ý.
-
Sao chép kết quả và số tiền bằng chữXem bảng kết quả 3 dòng đối chiếu: Giá trước thuế, Tiền thuế VAT và Tổng thanh toán kèm chữ viết để dán vào hợp đồng hoặc hóa đơn.
Công thức & Phương pháp tính
Công thức tính toán thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ được quy định tại Luật Thuế Giá trị gia tăng và Thông tư 219/2013/TT-BTC:
- Trường hợp 1: Tính xuôi (Cộng thuế VAT vào giá chưa có thuế)
Tiền thuế GTGT = Giá tính thuế (chưa có VAT) × Thuế suất GTGT (%)Tổng số tiền thanh toán = Giá tính thuế + Tiền thuế GTGT = Giá tính thuế × (1 + Thuế suất GTGT)
- Trường hợp 2: Tách ngược giá trước thuế (Bóc tách từ tổng giá thanh toán có VAT)
Giá chưa có thuế GTGT = Tổng giá thanh toán ÷ (1 + Thuế suất GTGT)Tiền thuế GTGT = Tổng giá thanh toán − Giá chưa có thuế GTGT
- Các mức thuế suất thuế GTGT hiện hành tại Việt Nam:
- Mức 0%: Áp dụng đối với hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu ra nước ngoài, vận tải quốc tế và hàng hóa thuộc khu phi thuế quan.
- Mức 5%: Áp dụng đối với hàng hóa, dịch vụ thiết yếu phục vụ đời sống: nước sạch, phân bón, quặng, thuốc phòng trừ sâu bệnh, thiết bị dụng cụ y tế, đồ dùng dạy học, sách giáo khoa...
- Mức 8%: Mức ưu đãi giảm 2% thuế suất (từ 10% xuống 8%) áp dụng đối với các nhóm hàng hóa, dịch vụ đang áp dụng mức thuế suất 10% (trừ một số lĩnh vực như viễn thông, tài chính ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, bất động sản, khai khoáng).
- Mức 10%: Mức thuế suất phổ thông áp dụng cho toàn bộ các hàng hóa, dịch vụ thông thường còn lại.
Ví dụ minh họa
Ví dụ 1 (Tính xuôi): Một chiếc máy tính xách tay có giá niêm yết chưa thuế là 25.000.000 đồng, thuế suất VAT 10%:
- Tiền thuế VAT 10%: 25.000.000 × 10% = 2.500.000 đồng.
- Tổng số tiền khách hàng phải thanh toán: 25.000.000 + 2.500.000 = 27.500.000 đồng.
- Viết bằng chữ: Hai mươi bảy triệu năm trăm nghìn đồng chẵn.
Ví dụ 2 (Tách ngược với thuế VAT 8%): Hóa đơn dịch vụ ăn uống tại nhà hàng có tổng thanh toán là 5.400.000 đồng (đã bao gồm thuế suất ưu đãi 8%):
- Giá trước thuế: 5.400.000 ÷ 1,08 = 5.000.000 đồng.
- Tiền thuế VAT 8%: 5.400.000 − 5.000.000 = 400.000 đồng.
Lưu ý quan trọng
Theo nguyên tắc kế toán Việt Nam (VAS), các khoản tiền thuế và giá trước thuế được làm tròn số học đến hàng đơn vị đồng. Khi viết hóa đơn điện tử, doanh nghiệp bắt buộc phải ghi rõ giá bán chưa có thuế GTGT, phụ thu và phí tính ngoài giá bán (nếu có), thuế suất thuế GTGT, tiền thuế GTGT và tổng tiền thanh toán đã có thuế theo quy định tại Điều 10 Nghị định 123/2020/NĐ-CP.
Câu hỏi thường gặp
Làm thế nào để tách ngược giá trước thuế khi biết tổng tiền có VAT 8%?
Để tách giá trước thuế từ tổng tiền thanh toán đã gồm 8% VAT, bạn lấy Tổng số tiền chia cho 1,08. Sau đó, lấy tổng tiền trừ đi kết quả vừa tính sẽ ra số tiền thuế GTGT. Ví dụ: Tổng tiền 1.080.000 đ chia cho 1,08 ra giá trước thuế là 1.000.000 đ và tiền VAT là 80.000 đ.
Tách ngược giá trước thuế với thuế suất 10% tính như thế nào?
Với thuế suất 10%, bạn lấy Tổng số tiền thanh toán chia cho 1,1. Số tiền thuế VAT bằng Tổng tiền nhân với 10 và chia cho 110 (hoặc lấy tổng tiền trừ đi giá trước thuế). Ví dụ: Hóa đơn 11.000.000 đ chia cho 1,1 ra giá trước thuế là 10.000.000 đ.
Đối tượng nào được áp dụng mức thuế suất thuế GTGT 8%?
Mức thuế suất 8% (giảm 2% từ 10%) áp dụng cho các cơ sở kinh doanh tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ đối với các nhóm hàng hóa, dịch vụ đang áp dụng mức 10%, ngoại trừ một số lĩnh vực bị loại trừ như: viễn thông, hoạt động tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, kinh doanh bất động sản, kim loại và sản phẩm từ khoáng sản.
Hàng hóa không chịu thuế GTGT khác gì hàng hóa thuế suất 0%?
Hàng hóa thuế suất 0% vẫn thuộc đối tượng chịu thuế và người bán được hoàn/khấu trừ thuế GTGT đầu vào đã trả cho khâu sản xuất hàng đó. Hàng hóa không chịu thuế GTGT thì không phải kê khai thuế đầu ra nhưng doanh nghiệp không được khấu trừ số thuế GTGT đầu vào đã phát sinh.
Giá niêm yết trên các website bán lẻ tại Việt Nam đã gồm VAT chưa?
Theo Luật Giá và Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, giá niêm yết hàng hóa, dịch vụ bán cho người tiêu dùng tại Việt Nam bắt buộc phải là giá đã bao gồm toàn bộ các loại thuế, phí và lệ phí (bao gồm cả thuế GTGT) để bảo đảm minh bạch và tránh gây nhầm lẫn.
Khi xuất hóa đơn có nhiều mặt hàng thuế suất khác nhau thì viết thế nào?
Theo Thông tư 78/2021/TT-BTC, trên một hóa đơn điện tử có thể thể hiện nhiều mặt hàng có thuế suất khác nhau (ví dụ vừa có hàng 5%, vừa có hàng 10%). Hóa đơn sẽ phân tách thành từng dòng hàng hóa và tổng hợp tiền thuế riêng theo từng mức thuế suất ở phần chân hóa đơn.
Căn cứ pháp lý & Nguồn tham khảo
- Luật Thuế Giá trị gia tăng số 13/2008/QH12 (Quy định đối tượng chịu thuế, người nộp thuế, căn cứ và phương pháp tính thuế GTGT)
- Thông tư 219/2013/TT-BTC hướng dẫn thi hành Luật Thuế GTGT (Hướng dẫn chi tiết thuế suất 0%, 5%, 10% và phương pháp khấu trừ thuế)
- Nghị định 123/2020/NĐ-CP quy định về hóa đơn, chứng từ (Điều 10 quy định nội dung bắt buộc về tiền thuế GTGT trên hóa đơn)